3 Bình luận
  • sinau
    Đây là lần đầu tiên, iem tập tành gửi link. Nếu có gì ko đúng qui luật, xin admin bỏ qua cho.
    Đây là link do MC Việt Thảo upload lên Youtube để giới thiệt về âu thuyền tại tiểu bang WA.
    Nhưng trước khi đi vô chủ đề chính, xin đi lang thang ngoài rìa 1 chút:

    1. Mực nước biển:
    Ngay từ lúc học nhập môn Vật Lý hồi lớp 7, thì bất cứ học sinh nào cũng đã từng học qua bài học "bình thông nhau". Ở đây xin mở rộng nói thêm về ngoại truyện của bài học này.
    Mặt khác, chúng ta vẫn thường nghe người ta đo độ cao của các đỉnh núi là nó cao vài ngàn mét so với mực nước biển.
    Từ 2 vấn đề trên, câu hỏi đặt ra là: nếu loại trừ các biển nhỏ khép kín như là 1 cái hồ lớn, thì mực nước biển giữa các đại dương có cao độ bằng nhau, theo qui tắc của bình thông nhau hay không?
    Nếu bạn chỉ là người ngồi ở nhà và quanh quẩn với cái máy vi tính và internet, có lẻ suy luận đơn giản, cộng với kiến thức bậc phổ thông (thậm chí là tốt nghiệp đại học), sẽ trả lời nhanh và gọn rằng : chúng cao bằng nhau.
    Nhưng câu trả lời của tôi là KHÔNG. Theo nội dung của link như sau:

    https://ltus.me/fbZ

    Và theo link trên Wikipedia giới thiệu về kênh đào Panama ở dưới, có giải thích thêm rằng độ cao của mức nước biển phía Thái Bình Dương cao hơn mực nước biển bên phía Đại Tây Dương cở chừng 20cm.

    2. Âu tàu (lock):
    2.1 Cơ chế/nguyên lý
    Quay trở lại chủ đề chính. Giả sử ai chưa xem cái clip của Việt Thảo, chắc hản là nếu có ai đó hỏi bạn rằng: Có thể có 1 phương pháp nào đó để 1 con tàu di chuyển lên xuống thác Prenn (Đà Lạt) hoặc là thác Bản Giốc (Cao Bằng), mà người ngồi trên thuyền ko bị hế hấn tổn thương gì hay không? Thì ắt hẳn câu trả lời, thông qua tư duy đơn giản của các bạn, sẽ là khộng thể.
    Nhưng 1 lần nữa, câu trả lời của tôi lại đi ngược với đa số của các bạn , đó là CÓ THỂ. Mặt bằng bên dưới của thác Bản Giốc có ghềnh đá gồ ghề nhấp nhô, nên phương án xây dựng âu tàu có thể không khả thi; nhưng ứng với địa thế bên dưới của thác Prenn rộng rãi, thì câu trả lời vẫn sẽ là có thể.
    Đây là link trên wikipedia, đưa thông tin về cái gọi là âu tàu:
    https://ltus.me/cSr
    Nếu các bạn đọc trên đấy mà đầu óc vẫn còn lùng bùng chưa hiểu, coi clip của ông Việt Thảo mà cũng vẫn chưa thể tưởng tượng ra được (chỉ có người chứng kiến trực tiếp mới hiểu nổi nguyên lý của nó); thì tôi có thể giải thích thêm đơn giản như vầy:

    bạn có thể tưởng tượng cái hồ bơi Yết Kiêu (TP.HCM) có chiều dài 50m theo tiêu chuẩn. Độ sâu bao nhiêu mét, thì tôi không biết. Nhưng mà người ta xây cái âu tàu (lock) cũng tương tự như xây cái hồ bơi Yết Kiêu vậy. Nhưng có 1-2 điều hơi khác so với cái hồ bơi ở đây là:
    • sinau
      . Hồ bơi thì nó được xây bằng 4 vách tường gạch, có ốp thêm gạch men. Nhưng âu tàu chỉ có 2 cạnh nằm bên chiều dài (của hồ) là được xây bằng bê tông (hay là gạch) mà thôi. Còn ở phía chiều rộng của hồ ko còn là 2 mảng bê tông nữa, mà là 2 cái cửa gỗ với 4 cánh cực lớn, có thể đóng mở được; mỗi khi cần tích nước/xả nước để cho tàu thuyền ra vào.
      . Hồ bơi thì khi bơm nước vào, họ thì lúc đầu họ sẽ dùng bơm, bơm rỉ rả hoài, mất đến vài giờ đồng hồ thì mới đầy hồ. Khi xả nước ở hồ bơi cũng thế. Họ sẽ xả 1 cách tự nhiên, bằng cách mở nút đóng ở đáy hồ, để nước rút đi 1 cách tự nhiên xuống cống. Thời gian nó xả hết nước cũng mất chừng vài giờ (người ta sẽ ko bơm xả cho nhanh, vì dùng bơm như thế sẽ hao tiền chạy máy phát diện, hoặc là hao tiền điện).
      Nhưng ngược lại, ở âu tàu, cứ cho là diện tích của hồ y chang như hồ Yết Kiêu vậy, độ sâu cũng y chang như thế, nhưng mà thời gian họ bơm nước "đầy hồ", cũng như khi xả cạn hồ, chỉ tốn khoảng chừng 10 phút ! Nghĩa là hệ thống máy bơm nước của họ rất nhiều và cực mạnh. Điện họ lấy ở đâu ra, ớ dưới 1 lát sẽ bàn tiếp.
      Khi họ "bơm nước đầy hồ", có nghĩa là họ muốn tàu thuyền di chuyển từ nơi có mục nước thấp, bơm nước đầy lên, thì tàu thuyền nằm bên trong "hồ" cũng sẽ được nâng cao dần lên theo mực nước. Bơm đến đầy hồ, thì lúc đó mục nước của hồ sẽ có cùng cao độ với mực nước trên của thác Prenn. Thế là họ mở 1 cửa ra, cho tàu đi lên trên (lưu ý là cửa đối diện còn lại vẫn được đóng nhé). Khi tàu thuyền muốn đi xuống bên dưới, thì họ mở cửa cho tàu thuyền vào trước (lúc nước đầy hồ). Sau đó, họ bơm xả nước cạn hồ. tàu thuyền sẽ hạ theo mức nước đi xuống ngang với mực nước bên dưới của thác nước. Thế là họ mở 1 cửa để tàu thuyền đi ra (lưu ý là cửa ngăn mực nước phía trên bên đối diện vẫn còn đóng).
      2.2 Áp dụng trên thực tế:
      Giao thông thủy chỉ là 1 trong 3 "món" được áp dụng tại âu tàu(3 in 1). Hai thứ còn lại chính là họ xây cả hệ thống thủy điện. Tích điện, rồi dùng điện có được đấy để vận hành lại cho hệ thống bơm nước cực mạnh của "hồ bơi". Ngoài ra, họ cũng vẫn chừa chỗ cho cá hồi bơi ngược lên trên hồ Washington như cái clip trên Youtube có nói.
      2.3 Lý do tại sao họ lại xây âu tàu ở đấy làm chi cho rắc rối, tốn tiền như thế?
      Nếu bạn xài nước thủy cục ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, bất quá bạn chỉ trả tiền nước hằng tháng, chỉ cở chừng 100-200k. Rẻ bèo ! Nhưng giá nước ngọt ở Mỹ lại khác. Nó mắc nhiều lắm. Và họ rất quý trọng cái giọt nước ngọt ấy. Cụ thể như nếu nhà ai ở tiểu bang California mà có trồng cỏ; thì chẳng thà họ để cho cỏ khô héo (nếu hạn hán/cháy rừng); chứ một khi quyết định phải dùng nước (thủy cục) để tưới nước cho cỏ, thì họ sẽ phải lăn tăn suy nghĩ (có nên tưới ay không) ngay.
      Ở hồ Washington cũng vậy. Đấy là 1 hồ nước ngọt cực lớn (nhà của tỉ phú Bill Gates cũng quay mặt nhìn xuống cái hồ này), và người ta dùng nước ở cái hồ này để cung cấp nước ngọt (thủy cục) cho toàn thành phố (Seattle).
      Nếu họ ko cho xây âu tàu (xây đập), thì nước ngọt ở trên hồ sẽ đổ hết xuống biển nằm ở dưới (mặn chát, hết uống được).
      Thực tế, thì ở cái âu tàu này, có đến 2 cái hồ lận. Cái hồ mà ông Việt Thảo ổng quay cho chúng ta coi chỉ là hồ nhỏ, có thể chứa chừng 4-5 cái tàu du lịch (4-5 cái ghe tam bản cở lớn ở đồng bằng sông Cửu Long). Ngoài ra còn có 1 cái hồ chứa cực lớn nữa. Nó rộng gấp 3 -4 lần cái hồ nhỏ này; có lẻ là dùng để cho tàu có diện tích lớn hơn , khi mà cái hồ nhỏ ko thể kham nổi.
  • sinau
    3. Kênh đào Panama:
    https://ltus.me/c8z
    Cái âu tàu của ông Việt Thảo quay clip ở trên chỉ có "1 bậc thang". Còn thiên hạ bảo rằng, cái kênh đào này nó "giật cấp" đến 7 lần lận. Mọi người hãy chú ý cái chi tiết như sau bên trong cái link của wikipedia:

    .Âu thuyền hai tầng Miraflores với tổng độ nâng là 16,5 m
    . Âu thuyền Pedro Miguel một tầng, độ nâng là 9,5m
    . Âu thuyền Gatún, bậc thang 3 tầng, hạ tàu thuyền trở lại xuống tới mực nước biển.
Website liên kết